Op de melodie van ‘Jesus Christ Superstar’ zingt de fanatieke aanhang Orlando Engelaar toe als hij zijn rentree maakt in Enschede. Het is de 88ste minuut en FC Twente koerst tegen Ajax af op het zesde gelijkspel van het seizoen. Daar kan hij in de hem gegeven minuten niet veel aan veranderen. Maar toch: „Engelaar, superstar, show us today how good you are.” Zo klonk het ruim zes jaar geleden ook. Alsof er niets is veranderd.
Terwijl in feite alles anders is, op de clubkleuren en de voorzitter na. Toen Engelaar in de zomer van 2008 naar Schalke 04 vertrok, liet hij een ambitieuze club achter. Zijn laatste wedstrijd voor FC Twente was een play-offduel in de Arena (0-0), waarmee de club zich voor het eerst plaatste voor de voorronde van de Champions League. Er zat nog geen tweede ring op het stadion. Sander Boschker stond op doel en Blaise N’Kufo in de spits van een team dat de aanval op de top had ingezet. Engelaar volgde het op afstand als speler van Schalke, PSV en Melbourne Hearts. „Twente groeide zo hard, daar kon je niet omheen.”
Maar er is meer veranderd sinds 2008. FC Twente staat nu onder curatele, waardoor zelfs bij het inlijven van een werkzoekende voetballer als Engelaar een akkoord van de KNVB nodig is. Er bestond destijds geen Doyen Sports, een investeringsmaatschappij waarmee Twente tegenwoordig zaken doet. En Joop Munsterman was een mediagenieke clubvoorzitter met ambitie. Een visionair die de club met een straf saneringsplan uit het slijk had getrokken. Niemand noemde hem in die tijd megalomaan.
Anno 2014 valt het niet mee om FC Twente te zijn. „Zoals ze dat zeggen: het is makkelijker aan de top te komen dan er te blijven”, zegt Engelaar. „Als je bijna uit het niets een topclub wordt, is het lastig om dat vast te houden. Toch hebben ze het knap gedaan. Ik denk dat Twente nog steeds bij de top van Nederland hoort.”
Met enige verbazing constateerde Engelaar (35) bij zijn terugkomst dat hij in de kleedkamer zeven jaar scheelt met de één-na-oudste speler (Robbert Schilder). Een piepjonge selectie, dat past bij een club die het salarishuis moest afbreken. Twente werkte zich de afgelopen jaren in de problemen met de forse salarissen. Engelaar verdient nu ook minder; logisch in de late herfst van zijn carrière.
Al vijf jaar geen overwinning op Ajax
Inmiddels heeft FC Twente in de eredivisie al vijf jaar niet meer gewonnen van Ajax, maar het verschil in financiële stabiliteit is nog veel schrijnender. In Amsterdam is een eigen vermogen opgebouwd van ruim 100 miljoen euro. FC Twente bezit dan wel het stadion, maar tobt nog met 28 miljoen hypotheekschuld.
De problemen van Twente kunnen moeilijk nog groeistuipen worden genoemd, want van groei is geen sprake meer. De club kromp vorig jaar voor het eerst in tien jaar, gemeten naar omzet. Nijpender nog was het acute liquiditeitsprobleem waardoor het uitbetalen van spelerssalarissen in gevaar kwam. Toekomstige inkomsten uit tv-baten werden naar voren gehaald, maar de KNVB plaatste de vroegere voorbeeldclub wel in de categorie 1 van zorgwekkende clubs.
Het nieuws deze week dat Munsterman en drie (andere) commissarissen via een vehikel op Cyprus eigen geld hebben gestoken in de Chileense speler Felipe Gutiérrez kon er nog wel bij. „We hebben een stadion voor ruim 30.000 man, dan moet je ook een elftal hebben waarmee je dat vol krijgt”, zegt de clubwoordvoerder. Kwaliteit dus. Is dat dan de reden waarom Twente kraakt en schuurt tegen de grenzen van wat mogelijk en betamelijk is? „Dat wil ik niet zeggen.”
Bij de presentatie, morgen, van de jaarcijfers maakt de club ook bekend hoe de nieuwe bestuursstructuur eruit gaat zien. Naar verwachting verlaat Munsterman de raad van commissarissen, waardoor hij nog ‘slechts’ algemeen directeur is. Zo moet er rust komen bij de woelige club.
Waar staat FC Twente sportief? Met het uitspreken van zijn bewondering voor de vaste patronen in het spel van Ajax en de werkwijze van Frank de Boer had Twente-coach Alfred Schreuder de underdogpositie alvast geclaimd voorafgaand aan het duel. Na het 1-1 gelijkspel is de conclusie: „We zijn nog niet goed genoeg om Ajax te verslaan.” Ook de fans worden niet veel wijzer over de ploeg die met het vertrek van Dusan Tadic en Quincy Promes aan kwaliteit inboette. Luc Castaignos groeit als spits, maar heeft het kritische publiek nog niet voor zich ingenomen.
Hakim Ziyech is tegenwoordig de blikvanger, maar lijkt bij elke spelvoortzetting de pass van de eeuw in gedachten te hebben. Er zijn leuke combinaties met Ryo Miyaichi te zien, er is een aardig doelpunt van rechtsbuiten Jesús Corona. Maar beiden vallen met fysieke problemen uit. In de tweede helft creëert Twente met Kasper Kusk en Youness Mokhtar op de vleugels amper nog gevaar. Ajax-spits Kolbeinn Sightorsson maakt al vallend gelijk.
Het zesde gelijkspel dus, als enige in de eredivisie nog ongeslagen. „Ongeslagen is leuk, maar het gaat om winnen. Ik hoop dat die stap snel volgt”, zegt de veteraan Engelaar.